Deelproject 1: Stille reserve en (vroeg) gepensioneerden
Om het lerarentekort te bestrijden, zal het onderwijs vele bronnen moeten aanspreken. Het ligt voor de hand, nu we in Nederland langer doorwerken en veel gepensioneerden nog prima inzetbaar zijn in het arbeidsproces, onze ervaren oud-collega’s te hulp te roepen. Zij kunnen met name ingezet worden voor vervangingsklussen. Een tweede doelgroep bestaat uit mensen met een bevoegdheid die niet (meer) in het onderwijs werkzaam zijn.
Meer mensen interesseren voor het onderwijs. Dat is, gezien het beperkte arbeidsmarktpotentieel, van groot belang. Eigen leerlingen die in de fase zitten dat ze een vervolgopleiding voor een toekomstig beroep moeten kiezen, zijn een goede doelgroep. Dit project richt zich op leerlingen van de bovenbouw havo/vwo.
Terwijl het VO kampt met (dreigende) tekorten, is de nood in het PO minder hoog. Twee jaar geleden werden er zelfs maatregelen genomen door OCW om PABO-afgestudeerden boventallig aan te stellen om te voorkomen dat ze bij gebrek aan werk de sector zouden verlaten, want op termijn zijn ze ook in het PO hard nodig. Nu zou een doorstroom van PO-docenten naar het VO meehelpen aan evenwicht op de arbeidsmarkt.
Deelproject 4: Nieuwe functies en functiedifferentiatie
Om tegemoet te komen aan nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs, wordt onderzocht op welke manier functiedifferentiatie hieraan kan bijdragen. Het gaat dan om het ontwikkelen van nieuwe docentfuncties en onderwijsondersteunende functies zoals de PAL (Persoonlijk Assistent Leraar), educatieve minor en de Associate Degree.
Er is de komende jaren een groot tekort te verwachten aan eerstegraadsbevoegde docenten. Daarnaast is het aantal onbevoegde docenten groot in de regio en neemt dit alleen maar toe o.i.v. de gespannen arbeidsmarkt. In het voorgaande project “Risicoregio Rijnstreek” (2005 – 2007) is een (financiële) impuls gegeven om het aantal onbevoegden en onderbevoegden in een eenmalige inhaalslag te verkleinen in de regio. Een groot aantal onbevoegden en onderbevoegden hebben van deze impuls kunnen profiteren. Gedurende de nieuwe projectperiode van 2008 tot 2011 zal deze succesvolle stimulans wederom voor veel docenten in de regio beschikbaar komen.
Uit de marktanalyses blijkt dat in de Rijnstreek het percentage docenten dat in deeltijd werkt met een baanomvang kleiner dan 0,8 Fte, hoog is, met name onder vrouwen. Als deeltijders meer zouden gaan werken (“opplussen”), kan hierdoor een deel van het lerarentekort bestreden worden. Maar wat is er voor nodig om deeltijders in het onderwijs tot opplussen te stimuleren?
Deelproject 7: Effectiviteit onderwijs en inzet ICT
Door de inzet van onderwijsondersteunend personeel en ICT middelen kan de effectiviteit en de kwaliteit van het onderwijs worden vergroot en de vraag naar onderwijspersoneel worden verlaagd. Het Scala College heeft aan dit project deelgenomen om zodoende te experimenteren met andere onderwijsvormen. Het gaat om een project bij wiskunde in de bovenbouw havo. Het project op het Scala College ging met name om de vraag of het efficiënt is om de klassendeler standaard op 30 te zetten of dat andere groepsgroottes beter aan de vraag van leerlingen kunnen voldoen en welke personeelsinzet en -middelen daarbij nodig zijn.
Meer lezen over het verloop van dit project? Klik hier.
Deelproject 8: Opleiden in de school
Steeds meer scholen in de regio kiezen er voor het opleiden en begeleiden van studenten van de lerarenopleidingen ter hand te nemen. Het is dé manier om er voor te zorgen dat de regio verzekerd blijft van een kwalitatieve en kwantitatieve personele instroom. Met een goede opleidings- en begeleidingsstructuur wordt de regio interessant voor de studenten van de lerarenopleidingen die vooral van buiten de regio moeten komen.
Het lijkt er op dat alle maatregelen om het lerarentekort te bestrijden overal in Nederland in diverse varianten al worden toegepast. Een frisse blik, samen met een creatieve en onorthodoxe benadering, brengt wellicht verrassende oplossingen. Het Regionaal Platform Rijnstreek faciliteert om die reden een “denktank” om “out of the box” naar oplossingen voor het lerarentekort te zoeken.
De regio Rijnstreek is een plattelandsregio met een grote spreiding van scholen. Dat heeft tot gevolg dat de contacten tussen de scholen vooral op subregionaal niveau plaatsvinden, terwijl juist op het gebied van het personeelstekort een regionale samenwerking van belang is. Het Regionaal Servicepunt Onderwijs (RSO) speelt in die regionale samenwerking een belangrijke rol.
September 2010 zijn vertegenwoordigers van vier scholen uit de Rijnstreek van start gegaan met het leernetwerk Strategische Personeelsplanning (SPP). De deelnemende scholen zijn: Rijnlands Lyceum Sassenheim, Stichting Fioretti Teylingen (sector Hillegom), het Scala College (Alphen a/d Rijn) en uit Gouda het Driestar College. Vertegenwoordigers van deze scholen leren onder leiding van Bureau KOCK hoe zij hun strategische keuzes ook in personele planning kunnen vertalen.
De komende jaren moeten veel uitstromende eerstegraads docenten worden vervangen. Het Platform stelt daarom per 1 augustus 2011 eenmalig 25 arrangementen ter beschikking voor een opleiding tot eerstegraads docent. Met dit arrangement krijgen tweedegraads docenten in de 'tekortvakken' Nederlands, Engels, natuur- , wis- en scheikunde een substantiële aanvulling op hun lerarenbeurs. Aanmelden kan tot uiterlijk 8 april 2011.
Om het lerarentekort te bestrijden, zal het onderwijs vele bronnen moeten aanspreken. Het ligt voor de hand, nu we in Nederland langer doorwerken en veel gepensioneerden nog prima inzetbaar zijn in het arbeidsproces, onze ervaren oud-collega’s te hulp te roepen. Zij kunnen met name ingezet worden voor vervangingsklussen. Een tweede doelgroep bestaat uit mensen met een bevoegdheid die niet (meer) in het onderwijs werkzaam zijn.
Terwijl het VO kampt met (dreigende) tekorten, is de nood in het PO minder hoog. Twee jaar geleden werden er zelfs maatregelen genomen door OCW om PABO-afgestudeerden boventallig aan te stellen om te voorkomen dat ze bij gebrek aan werk de sector zouden verlaten, want op termijn zijn ze ook in het PO hard nodig. Nu zou een doorstroom van PO-docenten naar het VO meehelpen aan evenwicht op de arbeidsmarkt.
Er is de komende jaren een groot tekort te verwachten aan eerstegraadsbevoegde docenten. Daarnaast is het aantal onbevoegde docenten groot in de regio en neemt dit alleen maar toe o.i.v. de gespannen arbeidsmarkt. In het voorgaande project “Risicoregio Rijnstreek” (2005 – 2007) is een (financiële) impuls gegeven om het aantal onbevoegden en onderbevoegden in een eenmalige inhaalslag te verkleinen in de regio. Een groot aantal onbevoegden en onderbevoegden hebben van deze impuls kunnen profiteren. Gedurende de nieuwe projectperiode van 2008 tot 2011 zal deze succesvolle stimulans wederom voor veel docenten in de regio beschikbaar komen.
Door de inzet van onderwijsondersteunend personeel en ICT middelen kan de effectiviteit en de kwaliteit van het onderwijs worden vergroot en de vraag naar onderwijspersoneel worden verlaagd. Het Scala College heeft aan dit project deelgenomen om zodoende te experimenteren met andere onderwijsvormen. Het gaat om een project bij wiskunde in de bovenbouw havo. Het project op het Scala College ging met name om de vraag of het efficiënt is om de klassendeler standaard op 30 te zetten of dat andere groepsgroottes beter aan de vraag van leerlingen kunnen voldoen en welke personeelsinzet en -middelen daarbij nodig zijn.
Het lijkt er op dat alle maatregelen om het lerarentekort te bestrijden overal in Nederland in diverse varianten al worden toegepast. Een frisse blik, samen met een creatieve en onorthodoxe benadering, brengt wellicht verrassende oplossingen. Het Regionaal Platform Rijnstreek faciliteert om die reden een “denktank” om “out of the box” naar oplossingen voor het lerarentekort te zoeken.
